Maurice Crijns’ in Özgeçmişi

Nasıl başladı: Maurice Crijns’ in sunumu

Acıklı bir Öykü
Bu benimle eşimin özel yaşamımızla ilgili. 1984′ te korkunç bir aile dramı yaşadık. Bu dram eşimi herşeye kayıtsız, ilgisiz, adeta yaşayan bir ölü haline getirdi. Yurt dışı bir gezi organize etmeye karar verdim. Gitiğimiz seyahat acentasının duvarında Nemrud heykel başının posteri asılıydı. Eşim aniden ‘Bu başı ben yaptım’ dedi. Aylar sonraki ilk yaşam işaretiydi bu. O kadar mutlu oldum ki, seyahat acentasından bu heykeli görmemizi sağlayacak rezervasyonu yapmasını istedim. Bana heykelin nerede olduğunu sordular. Ben de bilmiyordum. Seyahat acentası onlardı ben değil. Sonunda acenta heykelin yerini buldu ve oraya gidebilme işlemimizi yerine getirdi.

Şaşırtıcı Bir Öykü
Uzun bir yolculuktan sonra, eşimin hayran kaldığı Antiokos heykel başının bulunduğu Nemrud Dağı’ nın tepesine ulaştık. Turist rehberimiz bunun Apollo’ nun başı olduğunu söyledi. (resme bakınız) Eşim şiddetle itiraz etti. Heykel başının Apollo’ nun değil kral Antiokos’ un başı olduğunu söyledi.


Apollo’ nun başı, Komagene turist rehberi 11.5 x 17 cm, 15’inci sayfa, Dr. Şadan Gökovalı Tic. Matbaacılık Aş, 1984.

Öğretmen bir rehber tuttum. Tahsin Fırat. Dönüş yolunda arkeolog Professor Dörner’ i ziyaret etmemizi önerdi.O’nunla Karadut’ ta karşılaştık. Turistlerden hoşlanmadığı ve bizi gönülsüz kabul ettiği hemen belli oldu. Eşim öyküsünü anlattı ve o antik çağda anıtın nasıl göründüğünü tarif etti. Eşim, ayrıca, Batı Terası’ ndaki merdiven bölümünün yanlış restore edildiğini söyledi. Söyleşi tonu aniden değişti. Dörner, eşime bunu nasıl bilebildiğini sorup bahsettiği konunun kendi buluşu olduğunu ve henüz yayınlanmadığını bildirdi. Sonra daha ayrıntılı bilgiler istedi. Çok ilgilenmişti. Konuşmamızın sonunda Professor Dörner, bana, gelecek yıl kendisinin proje yöneticisi olmamı önerdi. Çok onurlandığımı ama yapamayacağımı söyledim. Dağ O’nun işiydi. Eşimin az veya çok iyileştiğini görmek beni çok rahatlatmıştı.Artık eve, günlük yaşamımıza geri dönmek istiyordum.

Benim Öyküm
Evimize dönüp günlük normal yaşamımıza devama başladık. Eşimin Nemrud’a ilgisi kayboldu, benimki başladı. Aylar sonra Professor Dörner’ le birçok konuda konuşmalarımız oldu. O’ nun önerisini ve benim yanıtımı tekrar düşündüm. Sonra kendisine mektupla, yaz aylarında proje yöneticisi olarak çalışmayı kabul ettiğimi bildirdim. Dörner o yılki kampanyanın başlamasının haziran-temmuz aylarına tehir edildiği bilgisini bana ulaştırdı. (bakınız vesika letter 30 12 1984 ve vesika letter 24 1 1985) Daha sonra Dörner’ den hastalığı ve nakit noksanlığından dolayı 1985 kampanyasının tamamen iptal edildiğini bildiren bir mektup aldım. (bakınız vesika letter 3 6 1985) Ne yazık ki O’ nunla tanıştığımız 1984 kampanyası son çalışması oldu. 10 Mart 1992 de vefat etti. Bu kısa sürede Professor Dörner’ in büyük bir bilim adamı olduğunu öğrendim.

Turist Rehberi Öyküsü
1987 de ‘Kommagene: Unutulmuş Krallık‘ turist rehberini hazırladım. Rehbere eşim tarafından bu konuda söyleneleri de kattım. Eşimin sözlerini italik yazı stili kullanarak belirttim. Amacım,hayali ve temeli tarihi oluşumlar olan gerçeği birbirinden ayrı göstermekti.

Adıyaman Polis Öyküsü
1987 yılında eşim ve oğlumla  birlikte Kahta’ dayken Adıyaman polisi beni sorguya çekmek üzere tutukladı. Kısaca suçlamalar şunlardıions:
1. Ermeni casusuydum. Kanıt olarak turistik bir rehber için çizilmiş haritadaki  Ermenistan sözcüğünü gösterdiler (turist broşürüne bakınız). Yanıt: Bu iki bin yıl önceki Pontus, Pergamum, Ermenistan gibi antik krallıkları gösteren bir haritadır. Herkes Ankara Müzesi’ nde aynı haritayı görebilir.
2. Askeri tesisleri vidyoya kaydeden bir casussun. Yanıt: Doğru, vidyo kayıtları yaptım. Fakat sadece Arsameia ve Samosata gibi arkeolojik alanları kaydettim. Benim kayıtlarım alınıp incelendi. Bavullarım ve otel odam da arandı. Kanuna aykırı hiçbir şey bulunamadı.
3. Kültür Bakanlığı’ nın izni olmadan, reklam amaçlı kanunsuz vidyo kayıtları yapıyorsun. Yanıt: Burada Komagene tarihi bölgesinin fotoğraflarını çeken bir turist olarak bulunuyorum. Her hangi bir izne gereksinimim yok.
Summary: Özet: Dökümanlar benim masum olduğumu kanıtladı (1987/249 numaralı döküman). 1998’de de söz konusu dökümanların kopyalarını aldım. (bakınız document)

Nemrud Öyküsü:
Çeşitli ziyaretlerim sırasında anıtın hava şartlarından ve ziyaretçilerin kötü davranışlarından dolayı hasara uğradığını gördüm. 1998 de geri çekilmeyip birşeyler yapmaya karar verdim. Böylece Uluslararası Nemrud Vakfı’ nı UNV kurdum. UNV’ nin olgunlaşma yolunda nasıl geliştiğini, çok komplike bir proje olan Nemrud Dağı Projesi’ ni, NGO ölçülerinde yönetecek seviyeye nasıl ulaştığını görmek bana büyük mutluluk veriyor.


1987: eşim ve iki yaşındaki oğlum Arsameina’da